| .......... |
..
...
| Ang
salitang "pagbabawas" ay nangangahulugan ng pagpapaliit sa isang bagay.
Tignan Mga Prinsipyo ng Pagsasakapangyarihan
ng Komunidad. |
.... |
Kabaligtaran
ng “pagpapawi” kung saan pansamantalang ginagamot ang mga sintomas
ng kahirapan, ng pagbabawas
ay nakikita bilang tamang daan sa pagpupuksa o pag-aalis. |
...
..
..
| Minsan
ay tinatawag ding pagbibigay-buhay sosyal o panlipunan, Mula sa salitang
Latin anima (buhay, kaluluwa, apoy, otomatic na galaw). Pagpapasigla or
pagpapakilos sa komunidad para mapagalaw ang sarili, para ito ay mabuhay,
para ito luminang o umunlad. |
............ |
Minsan ay ginagamit
bilang kapalit ng pagpapakilos. Ang pagbibigay-buhay ay nangangahulugan
ng pakiisa at pagpapakilos ng komunidad para magawa ang (bilang nagkakaisa)
nais nitong gawin. |
..
| Sa
Pagsasanay para sa Pamamahala ng Komunidad ay ginagamit ang pagbibigay-buhay
bilang isa sa mga pamamaraan ng pagsasanay upang madagdagan ang kapasidad
o kakayahan ng komunidad, |
.. |
Sa Pagsasanay
sa Pamamahala ng Komunidad ginagamit ang pagbibigay-buhay panlipunan, gamit
ang mga pamamaraan ng pagsasanay sa pamamahala para madagdagan ang kapasidad
o kakayahan ng komunidad, o ng mga organisasyong pangkomunidad, para magdesisyon,
magplano, at mamahala ng sarili nitong kalinangan o pag-unlad. Sinasanay
nito ang mga miyembro ng komunidad at mga lider sa mga pamamaraan ng pamamahala
na kinakailangan para magkaroon ng kontrol ang komunidad sa sarili nitong
kalinangan o pag-unlad |
.
.
| Pagbibigay-Buhay
Panlipunan: |
...
| Ang
pagbibigay-buhay panlipunan ay nangangahulugan ng pagbibigay buhay (¨anima¨)
sa mga institusyon ng lipunan gaya ng komunidad. |
. |
Kadalasang
tinatawag ng ¨pagbibigay-buhay¨ (hindi dapat ilito sa paggawa ng mga
¨cartoons¨ para sa pelikula o telebisyon). Tignan Pagbibigay-Buhay. |
..
| (العربيّة:التحريك,
Deutsch:
animation,
Soziale
Animation, English:
animation,
social
animation, Español: animación,
animación
social, فارسی:فعالیت,
Filipino/Tagalog: Pagbibigay-Buhay
Panlipunan, Français: animation,
animation
sociale, Galego:
animación,
हिन्दी: एनिमेशन,
Italiano:
animazione,
日本語:
活発化,
Kiswahili:
ramsa,
Português:
animação,
animação
social, Romãnã: animare,
animare
sociala) |
..
...
| Ang
pagdiriwang ay isang masayang pagkilala sa isang kaganapan o pangyayari,
kadalasan ito ay bumabago sa estado ng isang tao o bagay. Ang pagdiriwang
ay isang pagtitipon. |
. |
Para
sa tagapagpakilos, ang pagdiriwang para sa pagkompleto sa isang proyektong
pangkomunidad ay isang mahalagang elemento ng pagsasakapangyarihan ng komunidad,
kung saan ang komunidad ay kinikilala sa matagumpay na pakikilahok sa pagtulong
sa sarili. |
.
....
|
(العربيّة:
الاحتفال
Deutsch: feier,
English: celebration,
Español: celebración,
Filipino/Tagalog: pagdiriwang,
Français: célébration,
Galego: taller,
Ελληνικά:
Εορτασμός,
日本語: お祝い,
Kiswahili:
sherehe,
Português:
comemoração.
Romãnã:
celebrare,
ردو:جشن)
|
.
...
| Sa
lahat ng pamamaraan ng pag-aaral (pagbabasa, pakikinig, panonood), ang
pinaka-epektibo ay ang ¨paggawa¨. Tignan Pamamaraan
ng Pagsasanay. |
|
Sa pag-aaral
hango sa paggawa ay maaaring isama ang tuwirang paggawa ng gawain sa labas
sa ilalim ng pagsusubaybay ng tagapagsanay, o ang di-tuwirang paggawa gaya
ng pakikilahok sa sesyon ng pagganap ng karakter o larong pagkunwa. |
...
| (Bahasa
Indonesia: bekerja,
Deutsch: handeln,
English: doing,
Español: practicar, Filipino/Tagalog:
paggawa,
Français:
faire, Galego:
facer,
Ελληνικά: Πράξη,
हिन्दी (Hindi): लोकतन्त्र, Malay: membuat,
Nederlands:
doen,
Português:
agir,
fazendo,
Romãnã:
a practica,
اردو (Urdu):عمل) |
..
...
...
| (Deutsch:
Empowerment,
die
stärkung, Stärken,
English:
capacity
development, empowerment,
power, strengthening,
Español: potenciación,
Filipino/Tagalog: pagpapalakas,
Français:
empowerment,
हिन्दी (Hindi): षमता विकास अधिकारिकरण,
Italiano: empowerment,
Kiswahili:kujengea
uwezo, Português: desenvolvimento
de capacidade, fortalecendo,
Romãnã:
dezvoltarea
capacitatii,
intarire,
Pyccкий: Рaзвития,
Somali:
xoojinta) |
.
...
| Ang
salitang "pagpapatuloy" ay mahalaga sa pagtulong sa paglinang o pag-unlad.
(Ang salitang ito ay hindi makikita sa diksyonaryo). Ito ay tumutukoy sa
"kakayahan" ng isang bagay na "ituloy" matapos alisin ang suportang nanggagaling
sa labas. Para sa komunidad na nagtatayo ng pagkukunan ng tubig, ang pagkukumpuni,
paglilinis at paggamit ng bomba matapos itong itayo ay ang resultang hinahanap. |
..... |
Para sa nagbibigay
ng laang-gugol (pondo) mula sa labas, ito ay ang pagpapatuloy ng proyekto
o ng mga resulta nito pagkaalis ng nagbibigay. Para sa iyo, bilang isang
tagapagpakilos, ito ay ang pagpapatuloy ng proseso ng panlipunang pagpapalakas
ng komunidad kahit wala ka na. Para sa mga tagataguyod ng kalikasan at
ekolohiya, ang pagpapatuloy ay kailangang - ang mga gawain ay kayang ipagpatuloy
(halimbawa bayolohikal) sa pisikal na lugar, na ang mga likas na yaman
na hindi napapalitan ay hindi mauubos. |
..
.
...
| Ang
salitang “pagpapawi,” ay nangangahulugan ng pansamantalang pag-aalis
sa sakit at hirap. Ang pagbibigay ng pera sa mahihirap ay hindi
pumupukaw sa kahirapan. |
. |
Bilang
tagapagpakilos ikaw ay tumututok sa paglaban sa mga dahilan hindi sa mga
sintomas ng kahirapan, dapat nating iwasan ang pamamaraan na ito (ang simpleng
pagpapawi sa pamamagitan ng pagsasalin ng pera). |
...
.
...
| Ang
pagpaplano ay nangangahulugan ng pag-iisip at pagtukoy sa mga gagawin.
Ang isang magandang plano ay may mga sunod-sunod na hakbang patungo sa
mga nais na makamit (mula sa kasalukuyang sitwasyon). Tignan Plano
ng mga Gawain. |
. |
Isang epektibong
paraan ay ang ¨pagbabaligtad ng pag-iisip¨ kung saan ikaw ay nagisimula
sa kung ano ang nais na makamit, at tignan ang kasunod na hakbang bago
dito, pagkatapos ang susunod na hakbang hanggang makarating ka sa kasalukuyang
sitwasyon. |
...
...
| Pagsasanay
sa Pamamahala: |
..
| Ang
pagsasanay sa pamamahala ay iba sa tradisyonal na pagsasanay (kung saan
binibigyang diin ang paglipat ng kakayahan) sapagkat ito ay ginagamit bilang
isang paraan ng pagpapakilos at pagtatatag (o muling pagtatatag) ng mga
systema ng pamamahala. Tignan "pagsasanay para sa aksyon,"sa ibaba.
Tignan din "pagsasanay sa pamamahala sa komunidad," sa itaas. |
. |
Habang ito
ay ginawa para sa mga matataas na opisyal sa mga malalaking korporasyon
na komersyal, ito ay isang mahalagang paraan na maaaring idagdag sa pagbibigay-buhay
panlipunan sa pagpapalakas o pagsasakapangyarihan ng mga komunidad o grupo
na may mababang kita. |
, ,
|
(العربيّة:تدريب
الادارة, Deutsch:
management
training, English: management
training, Español: adiestramiento
para la gestión, ارسی:آموزش
مدیریت, Filipino/Tagalog:
pagsasanay
sa pamamahala, Français:
formation
à la gestion, Galego: formación para
a xestión, Ελληνικά:
Εκπαίδευση
Διαχείρισης, हिन्दी:
प्रबंधन
प्रशिक्षण, 日本語:
管理訓練,
Português:
, Romãnã: instruire
in management,
Pyccкий:
Подготовка
руководящих кадров)
|
.
| Ang
pagsubaybay ay isang regular na obserbasyon, pagtatala, pagsusuri at pag-uulat
ng mga gawain o aktibidades at pati na rin ang mga resulta ng mga gawain
na ito, sa isang proyekto o kahalintulad na gawain. (Tignan Pagsubaybay). |
.
| (العربيّة
(Arabic): الرصد,
Bahasa Indonesia: pengawasan,
Deutsch: monitoring,
English: monitoring,
Español: supervisar, Filipino/Tagalog:
pagsubaybay,
Français: surveillance,
Galego: supervisión,
Ελληνικά: Επίβλεψη,
日本語: 監視,
Malay:
memantau,
Nederlands:
monitoren,
Português: monitoragem,
Romãnã:
monitorizarea,
Tiên Việt: giám
sát, ردو (Urdu): نگرانی) |
.
...
| Ang
"pagsusuri ng sitwasyon" ay isang paraan kung saan ang kabuuang katangian
at mga problemang binibigyang prayoridad ng komunidad ay tinutukoy. Tignan
PAR. |
. |
Ang iyong trabaho
bilang tagapagpakilos ay siguraduhing ang lahat, o kung ilan mga miyembro
ng komunidad ang possibleng makilahok sa pagmamasid at pagsusuri ng sitwasyon
ng komunidad. |
.
.
| Pagtangkilik
(Dependency Syndrome): |
..
| Ang
pagtatangkilik ay isang ugali o paniniwala na ang isang grupo ay walang
kakayahang lutasin ang kanilang mga suliranin ng hindi naghihingi ng tulong
sa iba. |
. |
Ito ay isang
kahinaan ng pinalalala ng kawangkagawa.Tignan: Ang
Pagtangkilik. |
.
|
(Bahasa
Indonesia: dependensi,
Deutsch: Abhängigkeit,
English: dependency
syndrome, Español: síndrome
de dependencia, Filipino/Tagalog: pagtatangkilik,
Français: syndrome
de dépendance, Galego: dependencia,
Ελληνικά:
Εξάρτησης,
Malay:
kebergantungan,
Nederlands:
afhankelijkheid,
Português:
dependencia,
Romãnã: dependenta,
Somali: ku tiirsanaanta, ردو
(Urdu): محتاجی
کی لت)
|
.
| Pakikilahok
(Partisipasyon): |
...
| Ang
¨Pakikilahok¨ ay ginagamit sa iba't ibang konteksto sa lugar na ito.¨Pakikilahok
ng Komunidad" nangangahulugan na ang lahat ng miyembro ng komunidad
ay nakikilahok sa pagpapasya na nakaka-apekto sa komunidad (hindi lamang
kinukonsulta o nagbibigay ng kontribusyon). Tignan PAR.
Tignan din Pangsambayanang Tipan o Kompromiso. |
. |
Ang
¨Pakikilahok na Pagsasanay¨ ay nangangahulugan na ang mga nagsasanay
ay natututo sa pamamagitan ng panggawa, halimbawa
pakikilahok bilang isang epektibong pamamaraan ng pag-aaral ng mga kasanayan.
Ang mga kalahok ay hindi natututo kapang sila ay nakikining lamang sa lektyur
o presentasyon.¨Pakikilahok na Pamamahala¨ ang ibig
sabihin nito ay ang pamamahala ay hindi lamang nasa mga tagapangasiwa,
ngunit ito ay trabaho ng lahat. "Pakikilahok na Pagsusuril" (PRA)
ito ay nangangahulugan na ang komunidad o organisasyong naaapektuhan ay
nahikayat na makilahok sa pagtatasa o pagtatantiya ng sitwasyon at pagtukoy
sa mga prayoridad. |
.
.
| Pakikilahok
na Pagtataya (Tasasyon) |
...
| Bago
planuhin ang isang proyekto, ang sitwasyon ay kailangang tayahin o tasahin
(assess). PAR o PRA |
. |
Para ang isang
proyekto ay maging "batay sa komunidad
kinakailangang ang buong komunidad ay makilahok sa pagmamasid at pagsusuri,
titignan ang mga problema, mga potensyal, mga yaman at mga balakid. |
...
| Ang
komunidad at ang mga miyembro nito ay hindi agarang nakikilahok sa sarili
nitong tasasyon (assessment). Ang kautusan, patas, pariral ng disenyo ng
proyekto o pagsasaad ng intensyon ay hindi kasiguraduhan na ang buong komunidad
ay makikilahok. |
. |
Ang mga miyembro
ng komunidad ay nangangailangang palakasin ang loob, gayundin ng mga kasanayan,
stimulasyon at gabay upang makilahok sa tasasyon. Ilang sa mga gawain ng
isang manggagawa sa komunidad, tagapagpakilos o tagapasilita, ay ang ibigay
ang mga ito. |
...
|
Ang pagbibigay
ng ganitong stimulasyon at pagsasanay ay tinatawag din sa akronim
na, PRA or PAR.
|
...
.
| Pagiging
Bukas (Transparency): |
...
| Ang
panganganinag
o pagiging bukas ay isang mahalagang elemento ng pagpapalakas ng komunidad
(Tignan mga elemento ngpagsasakapangyarihan).
Ang salitang "aninag" dito ay nangangahulugan ng abilidad na makita ang
lahat. |
. |
Kapag mga manggagawang
sibil o sa gobyerno ay gumagawa ng mga bagay (gaya ng paggawa ng mga pasya,
magtalaga ng mga yaman) ng pasikreto, itinatago ang kanilang mga gawain
sa mga tao, hindi sila nanganganinag o naaaninag (bukas). Tinatrato nila
ang mga tao ng parang kabute ("mushroom
treatment¨). |
...
| Ito
ay nagdudulot ng pagkawalang tiwala, pagkawalang bahala o kalamigan ng
loob, at marhinalisasyon (mga salik ng kahirampan
at pagiging mahina ng komunidad). Ang iyong trabaho bilang tagapagpakilos
ay itaguyod ang pagiging maaninag o bukas. Gagawin mo ito sa pamamagitan
ng pagbibigay ng paliwanag kung ano ang ibig sabihin nito. Na ang mga tao
ay may karapatan at tungkulin na malaman kung ano ang mga nagyayari. Pagtatahas
ng Kamalayan). |
. |
Dapat ding
siguraduhing ito ay isang importanteng elemento ng organisasyong pangkomunidad
na iyong itatatag. Ang mga batas tulad ng ¨Freedom of Information Act¨
o iba pang mga batas na tulad nito na sinisigurado na ang mga detalye ng
paggastos ng gobyerno ay dapat makukuha ng publiko (bilang parte ng ¨public
records¨), na nakatangka para sa pagtataguyod ng pagiging maaninang o
bukas ng gobyerno, datapwat ang ibang mga opisyal ay tatangkaing parupukin
ang kahulugan ng mga batas na ito. |
...
| Kung
itinatago ang problema, tinatakpan o itinatatwa na mayroong problema; sigurado
lamang na hinahadlangan mo ang mga solusyon. |
. |
Kung,
sa halip, ay hindi mo ito tatakpan, aaminin, at matapat na susuriin, ikaw
ay nasa landas ng paglulutas ng problema o suliranin. Ang pagiging maaninag
o bukas ay nakapagpapalakas. |
...
...
| Panukat
na Ginagamit sa Pagsusubaybay: |
...
| Kwalitatibo
at kwantitatibo na panukat (mga senyales) para sa pagsusukat o pagsusuri
ng mga nagawa, o antas ng mga nagawang aktibidades sa proyekto, mga layunin
at mga resulta. |
. |
Ang mga ito
ay dapat na obdyektibong tiyakin: Tignan Pagsusukat
ng Lakas na nagpapakita ng nais na resulta ng pagpapakilos sa komunidad,
halimbawa, pagsasakapangyarihan. |
.
|
(العربيّة
(Arabic):
مؤشرات
الرصد, Deutsch:
indikatoren
für das monitoring, English:
monitoring
indicators, Español:
indicadores
para la supervisión, Filipino/Tagalog:
panukat
na ginagamit sa pagsusubaybay, Français: indicateurs
de surveillance, Galego: indicadores
da supervisión, Ελληνικά: Δείκτες
Παρακολούθησης, 日本語:
監視の評価基準,
Português:
indicadores
de monitorar, Romãnã: indicatori
de monitorizare, ردو:مانيٹرنگ
کے مقياس)
|
. .
| Pangunahing
Kalingang Pangkalusugan (PKP): |
...
| Ang
konsepto ng pangunahing kalingang pangkalusugan, itinataguyo at sinusuportahan
ng WHO, ay mga patakaran at mga kasanayan na pinagsama-sama. Ang mga ito
ay artikular sa mga interes ng mga mahihirap at mga mamamayan na nasa mga
bansang mababa ang kita. |
. |
Kasama sa mga
prinsipyo ng mga patakaran at kasanayang ito ang pagbibigay diin sa paggastos
sa murang pangunahing kalingang pangkalusugan ng mga ordinaryong sakit,
na kadalasan na nakukuha ng populasyon, sa halip na maglagay ng mga yaman
o kagamitan na mahal at sopistikadong (halimbawa ¨high tek¨) mga kasanayan
sa paggagamot na ang mga mayayaman lamang ang maaaring magbenepisyo. |
...
| Kinikilala
din nito na ang pagpigil o pagsansala ay mas mura kaysa pagbibigay ng lunas,
na mas naaagapan ang mortaliti o pagkakamatay (mortality) ( dami ng namamatay)
at katamlayan (morbidity) (dami ng nagkakasakit) na nakapagpapahirap sa
ekonomiya. Ito rin ay mas makatao. |
. |
Kinikilala
din nito na ang mga mamamayan ay maaaring sanayan sa mga pangunahing kakayahang
medikal at maaaring mas makaabot sa mga lugar na malalayo. Sila din ay
maaaring magtukoy (refer) sa mga mahihirap na kaso sa mga mas may kasanayan
(mga propesyonal) sa syudad. |
...
| Ang
PKP ay mahalaga para sa mga tagapagpakilos sa mga mahihirap na bansa, dahil
ito ay kinakailangan maintindihan ng mga tao, at ito ay mas epektibong
paraan ng pagtataya ng limitadog yaman o kagamitan. |
... |
Ang mga prinsipyong
makikita sa PKP ay maaari ring gamitin sa iba pang mga gawaing batay sa
komunidad gaya ng mga gawaing panlipunan na batay sa komunidad. Tignan
ang akronim PKP. |
...
.
...
| Bilang
tagapagpakilos, tayo ay gumagawa patungo sa pag-aalis o paglipol sa mga
suliraning panlipunan ng kahirapan sa pamamagitan ng pagsusuri sa mga dahilan,
at pagkilos upang ang mga ito ay labanan at alisin. Dahil ang kahirapan
ay isang suliraning panlipunan, ang solusyon sa problemang ito ay
panlipunan din. |
. |
Dalawang komplementaryong
paraan ng pagsugpo sa kahirapan (komunal at pribado) ay matatagpuan sa
dalawang komplementaryong modulo dito ( Ang
Siklo ng Pagpapakilos ng Komunidad), at Balak
o Plano para sa Paggawa ng Pagkakakitaan. |
.
...
| Pagsasakapangyarihan
ng Komunidad: |
...
|
Upang dagdagan
ang kakayahan ng komunidad ay dapat dagdagan ang abilidad nito na gumawa
ng mga bagay para sa sarili nito.
|
.
|
Ito ay higit pa
sa pagdadagdag ng mga serbisyong pangkomunidad o mga pasilidad gaya ng
mga daan, sanitasyon, tubig, at edukasyon at kalingang pangkalusugan.
|
.
| Ang
ibig sabihin nito ay karagdagang kakayahan at lakas. Ito rin ay nangangahulugan
ng mas maraming kakayahan, tiwala, at mga epektibong organisasyon. Ito
ay hindi nakukuha ng dahil lamang sa kawang-gawa o mga donasyon ng yaman
o kagamitan mula sa labas. Ito ay maaaring ipasilita sa pamamagitan ng
mga aksyon gaya ng mga proyektong pangkomunidad, ngunit ito ay kung ang
lahat ng mga miyembro ng komunidad ay makikilahok mula sa simula, upang
magpasya ukol sa aksyong pangkomunidad, upang tukuyin ang mga yaman o kagamitan
sa loob ng komunidad, at upang linangin ang pag-ako ng pagmamay-ari at
responsibilidad ng mga pasilidad na pangkomunidad mula sa umpisa hanggang
sa katapusan. |
. |
Habang ang
demokratisasyon ay maaaring matulungan ng gobyerno sa pagpapasa ng ilang
kapangyarihang gumawa ng batas sa komunidad, ang kakayahan upang gamitin
ang mga legal na pagpapasya ay nakadepende sa pagiging praktikal ng kakayahan,
halimbawa ang kakayang magpasya ukol sa sarili nitong kaunlaran, upang
tukuyin ang sarili nitong kinabukasan. Kapangyarihan, lakas, kakayahan,
abilidad,
pagsasakapangyarihan. |
.
...
| Pagsasanay
sa pamamahala: |
..
| Ang
pagsasanay sa oamamahala ay iba sa pagsasanay na orthodox (na nagdidiin
sa paglipat ng kakayahan) na ginagamit na paraan sa pagmobilisa at pagsasaayos
(o pagsasaayos muli) ng isang sistema sa pamamahala. Tingnan
ang "Pagsasanay para sa akson" sa baba. Tingnan din ang "pagsasanay
ng komunidad sa pamamahala" sa taas. |
. |
Habang pinaunlad
ito para sa mga senyor na manager ng malalaking korporasyon, magagamit
ang paraan na ito para idagdag sa sosyal na animasyon sa pagpapatibay at
pagpapalakas ng mga komunidad at grupo na kumikita ng mababa. |
, ,
|
(Deutsch:
management
training, English: management
training, Español: adiestramiento
para la gestión, Filipino/Tagalog: pagsasanay
sa pamamahala, Français: formation
à la gestion, Galego: formación para
a xestión, Ελληνικά:
Εκπαίδευση
Διαχείρισης, हिन्दी: प्रबंधन
प्रशिक्षण, 日本語: 管理訓練,
Português: , Romãnã: instruire
in management
|
..
| Pagsasanay
as Pamamahala ng Komunidad: |
...
| Ang
pagsasanay sa pamamahala ng komunidad
ay tumututok sa pagbabawas ng kahirapan, ang pagpapalakas sa mga komunidad
na mababa ang kita sa pagpaplano at pamamahala ng mga pasilidad na pangpamayanan
at mga serbisyo, ng pagtatayo, operasyon at pagmementena ng mga ito. Ito
ay pagsasakay para sa aksyon, hindi lamang para sa pagsasalin ng kakayahan
o para magbigay ng mga impormasyon sa mga tao. |
. |
Ang pagsasanay,
bilang isang paraan ng pagpapalakas sa mga komunidad na mababa ang kita,
para mabawas ang kahirapan, para itaguyod ang pakikilahok na pangkomunidad,
para sa praktikal na suporta para sa demokratisasyon at desentralisasyon,
ay malayo sa pagsasalin lamang ng mga impormasyon at kakayahan sa mga nagsasanay.
Kasama din dito ang pagpapakilos
at pagtatatag. Ito ay hindi
tradisyonal na pagsasanay. |
.
|
Ang ganitong uri
ng pormalisasyon at institusyonalisasyon ng pagsassanay ay naghahatid ng
panganib ng paghihina ng pagsasanay, ng pagbibigay diin sa pagsasalin ng
kakayahan sa halip na palakasin ang loob, pagpapakilos at pagtatatag ng
mga aspeto ng pagsasanay.
|
...
| Pagsasanay
sa Pamamahala ito ay nilinang para sa pagpapalakas ng epektibong paglikom
ng kita ng mga matataas na tagapamahala korporasyon . |
. |
Ito ay iniba
dito, at isinama sa mga pamamaraan ng pagtatatag ng mga unyong pangkalakalan,
para sa layunin ng pagpapakilos at pagpapalakas ng kakayahan ng mga kominidad
ng mababa ang kita upang sila ay magsama-sama na tulungan ang sarili, para
sa pagbabagong kaunlarang panlipunan. |
.
..
..
|
Ang pagsasawalang
bahala ay isa sa mga limang pangunahing salik
ng kahirapan at pagtangkilik.
|
..
| Minsan
ito ay may relasyon sa pilosopiya ng ¨BAHALA NA¨. "Magdasal sa Diyos,
pero dapat magsagwan patungo sa dalampasigan," isang kasabihang
Ruso
(Russian), ipinapakita nito na tayo ay nasa kamay ng Diyos, subalit
mayroon din tayong responsibilidad na tulungan ang ating sarili. |
.. |
Tayo
ay nilikha ng may maraming kakayahan: para pumili, para makiisa, para magtatag
upang mapabuti ang kalidad ng ating buhay; hindi dapat gamiting rason (reason)
ang Diyos o si Allah sa hindi natin pagkilos. |
.
.
| Pagtangkilik
(Dependency Syndrome): |
..
| Ang
pagtatangkilik ay isang ugali o paniniwala na ang isang grupo ay walang
kakayahang lutasin ang kanilang mga suliranin ng hindi naghihingi ng tulong
sa iba. |
... |
Ito ay isang
kahinaan na pinalalala ng kawangkagawa.
Tignan: Ang
Pagtangkilik. |
.
......
| Pagtatayo
ng Kakayaan; Paglilinang ng Kakayahan: |
...
...
| Ang pagkakaiba ng paglilinang
ng kakayahan at ng pagtatayo ng kakayahan ay makikita sa kung saan nanggagaling
ang lakas ng paglago o pag-unlad. |
.
|
Ang terminong "pagtatayo ng kakayahan"
ay nagpapakita na ilang mga ahensya sa labas ng komunidad o organisasyon
ang nagbibigay ng lakas upang madagdagan ang kakayahan. |
....
| Ito ay nababatiran ng
konsepto ng "pag-iihinyerong
sosyolohikal." |
.
|
Ang terminong "paglilinang ng kakayahan,"
naman ay nagpapakita na ang lakas para sa pag-unlad ay nasa loob ng komunidad
o organisasyon. |
....
.
|
(Deutsch:
leistungsaufbau;
leistungsentwicklung,
English:
capacity
development, Español: desarrollo
de la capacidad, Français: renforcement
des capacités, développement
des capacités, bâtiment
de capacité, développement
de capacité, fortifier
de la communauté, िन्दी (Hindi): षमता विकास,
Kiswahili: kujengea
uwezo, Kiswahili: kujengea
uwezo, Português: desenvolvimento
de capacidade, Somali: awoodsiinta)
|
.
| Pakikilahok
ng Komunidad: |
..
| Ang
pakikilahok ng komunidad ay higit pa sa kontribusyon na trabaho o mga kagamitan;
ito ay pakikilahok sa pagpapasya, na pumili ng proyektonbg pangkomunidad,
planuhin ito, isagawa ito, pamahalaan, subaybayin, at kontrolin ito. Ang
pakikilahok ng komunidad ay iba sa kontribusyon ng komunidad. |
. |
Pagbibigay-Buhay
Panlipunan itinataguyod ang mga gawain ng tinututukang komunidad, kung
saan nakikita ang komunidad na umaako ng responsibilidad sa sarili nitong
kaunlaran, mula sa pagpapasya kung ano ang mga proyekto na gagawin, at
paghihikayat para mapakilos ang mga yaman o kagailangan at pagtatatag ng
mga gawain. |
.
|
Ang pagtataguyod
sa pakikilahok ng komunidad ay tumututok at sinisiguro na ang mga pasya
na nakakaapekto sa komunidad ay gagawin ng lahat (hindi lamang ng iilan)
ng miyembro ng komunidad (hindi ng mga ahensya sa labas).
|
.
| Sa
pamamaraang ito, ang kontribusyon ng komunidad ay hinihikayat, dahil ito
ay nakakatulong sa komunidad upang ito ay maging mas responsable sa mga
gawain kung sila ay magbibigay ng mga kailangan sa paggawa nito. Hinihikayat
din natin ang gobyerno, at ang mga nagbibigay ng donasyon na idulong ang
mga gawain sa komunidad; ito ang tinatawag na konsultasyon sa komunidad. |
. |
Ang pakikilahok
ng komunidad dito ay dapat hindi ginagamit bilang katumbas ng kontribusyon
ng komunidad o konsultasyon sa komunidad. (gaya ng kadalasang nagagawa
ng mga ahensyang tumutulong); Ang pakikilahok dito ay nangangahukugan ng
pakikilahok sa pagpapasya, sa pagkontro at sa koordinasyon. |
.
.
| Pakikilahok
na Pagtataya (Tasasyon) |
...
| Bago
planuhin ang isang proyekto, ang sitwasyon ay kailangang tayahin o tasahin
(assess). PAR o PRA |
. |
Para ang isang
proyekto ay maging "batay sa komunidad"
kinakailangang ang buong komunidad ay makilahok sa pagmamasid at pagsusuri,
titignan ang mga problema, mga potensyal, mga yaman at mga balakid. |
...
| Ang
komunidad at ang mga miyembro nito ay hindi agarang nakikilahok sa sarili
nitong tasasyon (assessment). Ang kautusan, patas, pariral ng disenyo ng
proyekto o pagsasaad ng intensyon ay hindi kasiguraduhan na ang buong komunidad
ay makikilahok. |
. |
Ang mga miyembro
ng komunidad ay nangangailangang palakasin ang loob, gayundin ng mga kasanayan,
stimulasyon at gabay upang makilahok sa tasasyon. Ilang sa mga gawain ng
isang manggagawa sa komunidad, tagapagpakilos o tagapasilita, ay ang ibigay
ang mga ito. |
...
|
Ang pagbibigay
ng ganitong stimulasyon at pagsasanay ay tinatawag din sa akronim
na, PRA or PAR.
|
...
| (Bahasa
Indonesia: penaksiran
partisipator, Deutsch: particiatory
appraisal, English: participatory
appraisal, Español: evaluación participativa
rural, Filipino/Tagalog: pakikilahok
na pagtataya, Français: évaluation
rapide/rurale participatoire, Galego: avaliación
ou valoración participativa, Ελληνικά: Συμμετοχική
Εκτίμηση, Malay: penilaian
atau penaksiran penglibatan, Nederlands:participerende
observatie of beoordeling, Português: avaliação
de participação, Romãnã: estimarea
sau evaluarea participativa, ردو (Urdu): مشترکہ
تجزیہہ) |
.
...
|
parapakilusin
ay para magdulot ng aksyon
sa loob ng isang grupo o komunidad.
|
.
| Stimulasyon.
Hindi kagaya ng pagtatag, dahil
may aksyon na dapat mangyari (ang mga tao ay kumikilos, , gumagalaw) before
it can be called mobilization. |
. |
bago ito masasabing
pagpapakilos o mobilisasyon. Kagaya ng pagbibigay-buhay
sosyal o panlipunan, maliban sa ang pagbibigay-buhay ay nangangailangan
ng pagpapakilos at pagtatatag. Tignan¨ Aksyon." |
...
..
.
| Ang
salitang ¨kasarian o pangkasarian¨ ay ginagamit pata kilalanin ang dalawang
kategorya, ¨pangkalalakihan ¨ at ¨pangkababaihan." |
.
|
Ito ay hindi
dapat ihalintulad o sili kaya'y isipin ang salitang "kasarian"
na ginagamit lamang para kilalanin ang "lalake" and "babae." |
....
| Ang
pangkasarian, at ang mga interpretasyon ng kung ano ang bumubuo sa pangkalalakihan
o pangkababaihan ay di hamak na iba sa kultura at bawat kultura, sa komunidad
at bawat komunidad. |
.
|
Ang ating binibigyan
pansin sa pangkasarian o kasarian ay nakatutok sa kung paano ang mga pagkakaiba
ng kasarian ay nakakaapekto sa distribusyon ng kapangyarihan, relasyong
pang-ekonomiya, at pagkakaiba sa lipunan. |
....
| Ito
ay mga mahahalagang salik na umaapekto sa mga komunidad, at may epekto
sa uri ng trabaho ng bawat tagapagpakilos. |
. |
Ang tagapagpakilos
(bilang parte ng mga kailangang malaman tungkol sa komunidad) ay dapat
naiintindihan kung ano ang mga binibigyang halaga, kaugalian, at mga konseptualisasyon
ang pare-pareho sa mga miyembro ng komunidad. |
...
|
Ang tagapagpakilos
ay dapat ding siguraduhing mabawas ang hindi pantay na politika at pagkakaibang
sa ekonomiya na naghahati sa mga kasarian, bilang mahalagang elemento ng
pagsasakapangyarihan ng komunidad. Tignan ang modulo sa pagsasanay na Pangkasarian
o Kasarian. Tignan din: Edad,
lahi at kasarian.
|
.
.
...
| Ang
pera at kayamanan ay hindi pareho. Ang pera ay isang simbolong kultural
na kinakailangang paniwalaan ng lahat na mahalaga. |
. |
Ito ay maaaring
gamitin bilang panukan ng yaman, isang pamamaraan ng pagsasalin o pagpapalitan
ng kayamanan at isa ring paraan upang magtago ng kayamanan. (Tignan "kayamanan,"
at Mga Prinsipyo ng Kayamanan). |
...
|
Ang pera ay hindi
kayamanan.
|
.
.
|
(العربيّة
(Arabic): , Deutsch: , English: , Español: , Filipino/Tagalog: , Français:
, Ελληνικά: , हिन्दी (Hindi): , Kiswahili: , Português:
, Romãnã: , Pyccкий: , Somali: , ردو (Urdu): )
|
..
––»«––
|
