|
.............
|
.
| Mga
Importanteng Salita sa Modulo ng ¨Pagtatatag ng Komunidad¨ |
.
.
...
| Ang
salitang ¨demokrasya," ay galing sa matandang salitang Greko (Greek),
kung saan ang ¨demo" ay nangangahulugan ng ang mga tao (gaya ng demograpiya)
at "cracy" ay nangangahulugang kapangyarihan (gaya ng burokrasya (bureaucracy)
o aristokrasya (aristocracy). |
.
|
Ang
salitang demokrasya, sa gayon, ay nangangahulugang kapangyarihan ng mga
tao. Kasalungat dito, ang Gresya ay hindi masyadong demokratiko, sa kadahilanang
ang kanilang ekonomiya ay base sa mga trabaho ng mga alipin. |
....
| Marami
ang uri ng demokrasya: halimbawa, demokrasyang kinakatawan o kumakatawankung
saan ang mga tao ay humahalal ng mga katawan o representante sa parliamento
o kongreso upang gumawa ng mga pasya para sa kanila, at ang pakikilahok
na demokrasya kung saan ang mga tao ay kasangkot sa paggawa ng mga pasya. |
. |
Bilang
isang tagapagpakilos, ikaw ay hinihikayat ng itaguyod ang demokrasya, halimbawa
sa mga proyekto ng komunidad, pero ikaw ay hindi kailangang tumulad sa
sistema ng kongreso ng Pilipinas. Humanap ng akma sa lipunan o komunidad. |
...
| (Bahasa
Indonesia: demokrasi,
Deutsch:
demokratie,
English: democracy,
Español: democracia,
Filipino/Tagalog:
demokrasya,
Français:
démocratie,
Ελληνικά:
Δημοκρατία,
हिन्दी (Hindi): लोकतन्त्र, Italiano:
democrazia,
Português: democracia,
Romãnã: democratie,
Urdu: جمہوریت) |
.
| Naaaninag
o Pagiging Bukas (Transparency): |
...
| Ang
panganganinag o pagiging bukas ay isang mahalagang elemento ng pagpapalakas
ng komunidad(Tignan mga
elemento ng pagsasakapangyarihan).
Ang salitang "aninag" dito ay nangangahulugan ng abilidad na makita ang
lahat. |
. |
Kapag
mga manggagawang sibil o sa gobyerno ay gumagawa ng mga bagay (gaya ng
paggawa ng mga pasya, magtalaga ng mga yaman) ng pasikreto, itinatago ang
kanilang mga gawain sa mga tao, hindi sila nanganganinag o naaaninag (bukas).
Tinatrato nila ang mga tao ng parang kabute ( "mushroom
treatment¨). |
...
| Ito
ay nagdudulot ng pagkawalang tiwala, pagkawalang bahala o kalamigan ng
loob, at marhinalisasyon (mga salik ng kahirampan
at pagiging mahina ng komunidad). Ang iyong trabaho bilang tagapagpakilos
ay itaguyod ang pagiging maaninag o bukas. Gagawin mo ito sa pamamagitan
ng pagbibigay ng paliwanag kung ano ang ibig sabihin nito. Na ang mga tao
ay may karapatan at tungkulin na malaman kung ano ang mga nagyayari. Pagtatahas
ng Kamalayan). |
. |
Dapat
ding siguraduhing ito ay isang importanteng elemento ng organisasyong pangkomunidad
na iyong itatatag. Ang mga batas tulad ng ¨Freedom of Information Act¨
o iba pang mga batas na tulad nito na sinisigurado na ang mga detalye ng
paggastos ng gobyerno ay dapat makukuha ng publiko (bilang parte ng ¨public
records¨), na nakatangka para sa pagtataguyod ng pagiging maaninang o
bukas ng gobyerno, datapwat ang ibang mga opisyal ay tatangkaing parupukin
ang kahulugan ng mga batas na ito. |
...
| Kung
itinatago ang problema, tinatakpan o itinatatwa na mayroong problema; sigurado
lamang na hinahadlangan mo ang mga solusyon. |
. |
Kung,
sa halip, ay hindi mo ito tatakpan, aaminin, at matapat na susuriin, ikaw
ay nasa landas ng paglulutas ng problema o suliranin. Ang pagiging maaninag
o bukas ay nakapagpapalakas. |
...
| (Bahasa
Indonesia: transparansi,
Deutsch:
die
transparenz, English: transparency,
Español: transparencia,
Filipino/Tagalog:
naaaninag
o pagiging bukas, Français:
transparence,
Italiano:
transparenza,
Português: transparência,
Romãnã: transparenta,
Somali:
Waadix, Urdu: شفافیت) |
.
...
| Sa
lahat ng pamamaraan ng pag-aaral (pagbabasa, pakikinig, panonood), ang
pinaka-epektibo
ay ang "paggawa." Tignan Pamamaraan
ng Pagsasanay. |
. |
Sa
pag-aaral hango sa paggawa ay maaaring isama ang tuwirang paggawa ng gawain
sa labas sa ilalim ng pagsusubaybay ng tagapagsanay, o ang di-tuwirang
paggawa gaya ng pakikilahok sa sesyon ng pagganap ng karakter o larong
pagkunwa. |
...
.
...
| Ang
pagpaplano ay nangangahulugan ng pag-iisip at pagtukoy sa mga gagawin.
Ang isang magandang plano ay may mga sunod-sunod na hakbang patungo sa
mga nais na makamit (mula sa kasalukuyang sitwasyon). Tignan Plano
ng mga Gawain. |
. |
Isang
epektibong paraan ay ang ¨pagbabaligtad ng pag-iisip¨ kung saan ikaw
ay nagisimula sa kung ano ang nais na makamit, at tignan ang kasunod na
hakbang bago dito, pagkatapos ang susunod na hakbang hanggang makarating
ka sa kasalukuyang sitwasyon. |
...
.
.
| Ang
pagsubaybay ay regular na obserbasyon, pagtatala, pagsusuri at pag-uulat
ng mga gawain at ng mga resulta ng mga gawain, sa isang proyekto o similar
na gawain. (Tignan Pagsubaybay). |
.
.
...
| Ang
"pagsusuri ng sitwasyon" ay isang paraan kung saan ang kabuuang katangian
at mga problemang binibigyang prayoridad ng komunidad ay tinutukoy. Tignan
PAR. |
. |
Ang
iyong trabaho bilang tagapagpakilos ay siguraduhing ang lahat, o kung ilan
mga miyembro ng komunidad ang possibleng makilahok sa pagmamasid at pagsusuri
ng sitwasyon ng komunidad. |
.
.
| Pagtangkilik
(Dependency Syndrome): |
..
| Ang
pagtatangkilik ay isang ugali o paniniwala na ang isang grupo ay walang
kakayahang lutasin ang kanilang mga suliranin ng hindi naghihingi ng tulong
sa iba. |
. |
Ito
ay isang kahinaan ng pinalalala ng kawangkagawa.Tignan: Ang
Pagtangkilik. |
.
.
| Pakikilahok
na Pagtataya (Tasasyon) |
...
| Bago
planuhin ang isang proyekto, ang sitwasyon ay kailangang tayahin o tasahin
(assess). PAR
o PRA |
. |
Para
ang isang proyekto ay maging "batay
sa komunidad kinakailangang ang buong komunidad ay makilahok sa pagmamasid
at pagsusuri, titignan ang mga problema, mga potensyal, mga yaman at mga
balakid. |
...
| Ang
komunidad at ang mga miyembro nito ay hindi agarang nakikilahok sa sarili
nitong tasasyon (assessment). Ang kautusan, patas, pariral ng disenyo ng
proyekto o pagsasaad ng intensyon ay hindi kasiguraduhan na ang buong komunidad
ay makikilahok. |
. |
Ang
mga miyembro ng komunidad ay nangangailangang palakasin ang loob, gayundin
ng mga kasanayan, stimulasyon at gabay upang makilahok sa tasasyon. Ilang
sa mga gawain ng isang manggagawa sa komunidad, tagapagpakilos o tagapasilita,
ay ang ibigay ang mga ito. |
...
|
Ang pagbibigay
ng ganitong stimulasyon at pagsasanay ay tinatawag din sa akronim
na, PRA or PAR.
|
...
––»«––
|
Malay
